Stożek rogówki to choroba, która powoduje zmianę kształtu rogówki – z kulistego na stożkowaty. W związku z tym pogarsza się jakość widzenia, często objawy zaczynają się dyskretnie. Najpierw pogarsza się widzenie nocne, pacjent może zauważyć oślepianie przez światła np. samochodów. Czasem następuje zniekształcenie zarysu obrazu postaci i przedmiotów, rozdwojenie widzenia, potrzeba częstego pocierania oczu oraz konieczność częstej zmiany okularów lub soczewek. Zazwyczaj stożek rogówki diagnozuje się u młodych, zdrowych i aktywnych osób między 15. a 20. rokiem życia. Choroba szczególnie szybko rozwija się u pacjentów do 30 roku życia, a jej spowolnienie (czasami nawet zupełne zatrzymanie) występuje u osób po 55.
Jak często występuje stożek rogówki?
Występowanie stożka rogówki, według badań epidemiologicznych to około 54 – 265 przypadków na 100 tyś osób. Co roku zachorowalność to od 2 do 23 przypadków na 100 tys. W świetle różnych badań epidemiologicznych wydaje się, że występowanie stożka rogówki jest częstsze niż mogłoby się jeszcze niedawno wydawać. Dodatkowo wiele osób w początkowych stadiach stożka rogówki lub w łagodnych formach choroby nie wie i nigdy nie dowiaduje się o chorobie. Szacuje się, że może to być nawet 50% przypadków tej choroby!
Jakie są objawy stożka rogówki?
Pierwsze objawy stożka rogówki mogą pojawić się już w wieku kilku lat życia i rozwijają się do 40-50 lat. Później proces chorobowy spowalnia, a nawet się zatrzymuje. Stożek rogówki trzeba oczywiście leczyć – w zależności od stopnia zaawansowania choroby może to być leczenie zachowawcze lub operacyjne. Do tej pory nie określono jednej konkretnej przyczyny rozwoju stożka rogówki. Przypuszcza się jednak, że wśród czynników ryzyka wystąpienia choroby znajduje się błąd genetyczny, a także drobne urazy mechaniczne oka, częste pocieranie oczu, alergie objawiające się świądem i pieczeniem oczu. Stożek rogówki jest obserwowany jako współwystępowanie w chorobach genetycznych, takich jak zespół Downa czy zespół Marfana.
Rozpoznanie stożka rogówki
Rozpoznanie stożka rogówki wymaga doświadczenia i odpowiedniego sprzętu diagnostycznego. Podstawowym i najważniejszym badaniem jest topografia rogówki lub tomografia rogówki. Obydwa badania z ogromną dokładnością określają kształt rogówki pacjenta i wszelkie odchylenia od przyjętych norm, pozwalając często na rozpoznanie choroby nawet przed wystąpieniem dokuczliwych objawów i nieodwracalnych zmian w rogówce pacjenta. Wszystkie te badania są dostępne na miejscu w naszym centrum okulistycznym.
Jak leczyć stożek rogówki?
Obecnie jedynym sposobem leczenia stożka rogówki jest sieciowanie włókien kolagenowych rogówki czyli corneal cross-linking (CXL). Podczas procedury, na rogówkę oka kilkukrotnie zakrapla się ryboflawinę w kilkusekundowym odstępie czasu, następnie naświetla specjalnie do tego przeznaczoną lampą UV. Sprawia to, że włókna kolagenowe mocniej się sieciują, co przyczynia się do zahamowania progresji stożka rogówki. Zabieg przeprowadza się znieczuleniu miejscowym w postaci kropli. Zabieg CXL poprzedzony jest badaniem kwalifikacyjnym, na którym chirurg okulista sprawdza wszystkie niezbędne parametry rogówki oka i dobiera odpowiednią metodę. W naszym Centrum stosujemy dwie metody zabiegów cross-linking, w zależności od stopnia zaawansowania choroby. Są to:
- Epi-Off: zabieg z usunięciem (abrazją) nabłonka
- Epi-On: zabieg bez usunięcia nabłonka (transepitelialny)
Wskazania do zabiegu cross-linking \ CXL:
- zdiagnozowany stożek rogówki
- ukryty stożek rogówki u kandydatów do laserowej korekcji wzroku
- ektazje rogówki
- zakażenia rogówki oporne na leczenie zachowawcze
Przeciwwskazania do zabiegu:
- Aktywne stany zapalne organizmu oraz infekcje aparatu ochronnego oka (np. spojówek, powiek)
- Nieleczone lub niekontrolowane choroby przewlekłe (np. cukrzyca, RZS)
- Ciąża i karmienie piersią
Zalecenia po zabiegach cross-linking \ CXL:
- Pierwsza wizyta kontrolna odbywa się po tygodniu
- Należy stosować miejscowo zalecone przez chirurga okulistę leki
- Bezpośrednio po zabiegu, w zależności od metody, mogą występować:
– w przypadku metody Epi-On: zaczerwienienie oczu, uczucie ciała obcego w oku, przejściowy światłowstręt do 24h od zabiegu,
– w przypadku metody Epi-Off: dolegliwości bólowe oraz dyskomfort, a także przejściowy światłowstręt, które ustępują w ciągu 3-4 dni.
Czy można zapobiec powstaniu stożka rogówki?
Nie ma obecnie metody profilaktyki powstania stożka rogówki, niemniej bardzo wczesne wykrycie choroby znacznie polepsza rokowanie i często zapobiega nieodwracanym zmianom w widzeniu.